Haber

Haberler iyi: Türkiye okuma kültürü araştırmasında gazete ve TV’lere dair 7 bulgu

OKUYAY ve KONDA’nın Türkiye çapında yaptığı araştırmadan çıkan sonuçlara göre Avrupa’ya kıyasla daha az okuyan bir nüfusumuz olsa da, kitap okuduğunu söyleyenlerin oranı son 10 yılda yüzde 30’dan yüzde 64’e çıktı. Bunun altında yatan nedenlerden biri gençlerin daha fazla okuması. Üstelik hiç okumayanların veya az okuyanların da okuma kültürüne karşı olumsuz bir bakışı yok. Yani manzara birçoğumuzun tahmin ettiğinden daha olumlu. Rapordan çıkan ve medyayı da yakından ilgilendiren 7 bulguyu derledik.

Sivil Toplum Sektörünün Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programı kapsamında Türkiye Yayıncılar Birliğine verilen hibeyle kurulan OKUYAY Platformu’nun KONDA ile hazırladığı “Türkiye Okuma Kültürü Araştırması 2019” başlıklı rapor yayımlandı.

1. 2008 ile kıyaslandığında okuyanların oranı arttı

14 ve 15 Eylül 2019 tarihlerinde 29 ilde 2929 kişiyle yüz yüze yapılan ankete göre son 3 ayda en az 1 kitap okuduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 64 oldu. 2008’de aynı araştırma yapıldığında bu oran sadece yüzde 30’du.

2. Basılı kitaplar ilk sırada, gazete okuyanların oranı yüzde 14

Okuduğunu söyleyenlerin yüzde 37’si kendi ilgisine yönelik basılı kitapları okuyor. İnternetten gazete ve dergi okuyanların oranı hem kendi ilgisi hem de iş veya eğitime dönük olarak yüzde 17. Basılı gazete ve dergi okuyanlarda ise kendi ilgisi için okuyanlar yüzde 14, iş veya eğitim amaçlı okuyanlar yüzde 11.

3. Kırsal kesimdeki okurlar da azımsanmayacak seviyede

Yüzde 42’lik “okuyanlar” grubundakiler, soru nasıl sorulursa sorulsun kitapla teması olduğunu belirtiyor ve son 3 ayda ortalamada dörtten fazla kitap okuduğunu söylüyor. Bu küme ağırlıklı olarak genç, eğitimli ve metropolde yaşıyor. Ancak, azımsanmayacak oranda kırda yaşayan, eğitimi düşük ve 49 yaş üstü insan da “okuyanlar” kümesine dahil oluyor.

4. Gençler ve kadınlar daha çok okuyor

Gençler daha fazla okuyor. Okuma ayrıca eğitim, gelir, kültür tüketimi gibi parametrelere göre de artıyor. En fazla okuyan küme öğrenciler. Dünyada gençlerin sosyal medya kullanımı artarken okuma oranı düşüyor ancak Türkiye’de sosyal medyayı yoğun kullanan gençlerin okuması da artıyor. Bu toplumsal bir avantaj olabilir. Hayat pratikleri daha kısıtlı ve eğitim seviyeleri daha düşük olsa da kadınlar daha fazla kitap okuyor. Anneler de çocuklarına daha fazla kitap okuyor.

5. Okuyanların ve okumayanların haber kanalı tercihi farklı

Kitap okuyanların çoğu ya TV izlemiyor veya haberleri Fox TV’den takip ettiğini söylüyor. Okumayanlar, eskiden okuyanlar veya “okuyabilirim” diyenler ise haber için ağırlıklı olarak ATV, A Haber, TRT ve Kanal 7’yi tercih ediyor.

6. Okumanın önemli olduğuna toplum olarak inanıyoruz

Okumayanlar ve kitapla teması olmayanlar içinde bile okumanın önemine inanmayanların oranı çok düşük. Hangi açıdan bakarsak bakalım, kitap okuma oranının yüzde 50’nin üstüne çıkmadığı bir toplumda okumayla ilgili negatif ifadelere yüzde 70’in itiraz ediyor olması ve yüzde 10 ila 15’in de çekimser kalması okuma kültürü adına olumlu bir tablo olarak yorumlanabilir. Az okuyanların ve okumayanların okuma kültürüne bakışları olumlu gözüküyor. Okumaya dair düşünce, yaklaşım ve tercihleri okuyanlarla paralel. Dolayısıyla okumayı yaygınlaştırma karşısında zihniyet açısından bir engel yok.

7. Türkiye ortalaması ayda yaklaşık bir kitap

Türkiye, ortalamada 3 ayda 2,7 kitap okumuş. Bu sayı “okuyanlar” kümesinde 4,2 kitaba kadar çıkıyor. “Okuyabilirler” kümesinin ortalamada Türkiye geneline yakın bir sayıda kitap okumuş olması raporun yazarlarına göre potansiyel okuyucu olduklarını teyit ediyor.

Tam metnine şu bağlantıdan ulaşabileceğiniz raporda şu tavsiye de yer alıyor: “Okuma kümeleri dağılımında oranları yüzde 18,8 olan potansiyel okuyuculara okuma alışkanlığı kazandırmak için çalışılmalıdır. Avrupa ortalamasıyla karşılaştırdığımızda hâlâ yeteri kadar okumayan bir toplum olduğumuz düşünülebilir, ancak okuma oranları artan ve kuşaklar arasında bu konuda çok gelişme kaydeden bir toplum olduğumuzu da araştırmadan net bir şekilde gözlemliyoruz.”


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR – TV VE İNTERNET ARASINDA TÜRKİYE: 2019 MEDYA RAPORUNDAN 10 BULGU

Journo

Journo

Yeni nesil medya ve gazetecilik sitesi. Gelişen haber üretim teknolojileri, gazetecilerin sorunları, medya ekonomisi ve gelir modellerine ilişkin gelişmeler Journo’nun öncelikli temaları.

E-Posta Aboneliği