Keşke yapsaydım ve keşke yapmasaydım dediklerimiz: Gazeteciler anlatıyor
“O Hatayı Yapmayacaktım” video dizisinde, deneyimli gazetecilere, meslek hayatlarında yaptıkları hataları ve bunlardan aldıkları dersleri soruyoruz. Filiz Gazi, “Keşke yapsaydım” diye hatırladıklarını anlattı. Vedat Arık’ın aklına, “Keşke takip edebilseydim” dediği bir haber geldi. Evrim Kepenek ise ‘yaptığı ilk hata’yı anlattı. Filiz Gazi: Teknik öğrenin, kendinize güvenin, bağlamı anlayın Filiz Gazi, kişisel pişmanlıklarından biri olarak, 20’li […]
Türkçe basının iki yabancı öncüsü: Alexandre Blacque ve William Churchill
İstanbul’un ilk Türkçe gazetesi olan Takvim- Vekâyi’nin Fransızca sürümü Le Moniteur Ottoman‘ı, İzmir’de ticaret yapan Fransız tüccar Alexandre Blacque çıkarmıştı. “Blak Bey,” Ege’de istikrarsızlık yaratarak ticareti baltalayan Yunan İsyanı’nda Avrupa ülkelerini suçlayıp Osmanlı’yı savunuyordu. İkinci Mahmud bu yüzden 1831’de onu Le Moniteur Ottoman‘ın başına getirdi. 1840’ta ise Türkiye’nin ilk özel gazetesi sayılan Ceride-i Havâdis çıktı. […]
Yazımı değişen kelimeler: TDK söylüyor, medyanın çoğu dinlemiyor
Türk Dil Kurumu (TDK) 18 kelimenin yazımını iki yıl önce değiştirmişti. Son aylarda yayımlanan yüzlerce haberi tarayarak medyanın bu değişikliğe ne kadar uyduğunu araştırdık. Haberlerde de sıkça geçen, “ünvan” ve “kayyım” gibi sekiz kelimeyi inceledik. Sonuçlara göre medyanın büyük bölümü TDK’nin 2023 tarihli yönergesine uymadı. Journo’da 2022 tarihli “Gazeteciler imlada hangi kaynakları referans alıyor” başlıklı […]
Radyo haberciliğinde sesin gücü: Gazetecilere tavsiyeler
Bir haberin ne söylediği kadar, nasıl aktarıldığı da önemli. Haber dinleyicisi çoğu zaman sesi hatırlar, cümleyi değil. Radyo başta olmak üzere sesli mecralarda bir haberin anlatım biçimi, en az içerik kadar kıymetli. Dinleyiciyle kurulan ilişki, sadece haberin doğruluğuyla değil; bu haberin hangi tonla, hangi ritimle ve ne tür duraksamalarla sunulduğuyla da ilgili. Bu yazıda, işitsel […]
Orhan Kemal’in haberci olarak portresi: Kenar mahallede bir ‘Gasteci Beğ’
Tam 65 yıl önce bugünlerde Orhan Kemal’in “İstanbul’dan Çizgiler” adlı röportaj dizisi Son Havadis gazetesinde yayımlanmaya başlamıştı. Basın tarihimizin bu anlamlı yıldönümünde, daha çok edebiyatçı yönüyle tanınan Orhan Kemal’in, “Gasteci Beğ” olarak portresini hatırlayalım. Türk edebiyatının çizgidışı kalemi Orhan Kemal, Bursa Cezaevi’nden çıkarken ardında bıraktığı mahpus şair ustası Nazım Hikmet için yazdığı şiirin bir bölümünde […]
Fatma Şâdiye: Türkiye’nin ilk kadın yazı işleri müdürü
Tam 130 yıl önce bugünlerde İstanbul’da yeni bir gazete kuruluyordu. “Osmanlı vatanının kalıcılığı ve ilerlemesi, erkeklerden ziyade kadınlar sayesinde olacak” diyen eşi Mehmet Tâhir ile 1895’te kurdukları Hanımlara Mahsus Gazete’nin başına, Fatma Şâdiye geçti. Türkiye’nin ilk kadın yazı işleri müdürü Fatma Şâdiye, Osmanlı kadın hakları hareketinin en önemli temsilcilerindendi. İlk sayısı 31 Ağustos 1895’te yayımlanan […]
Gazetecilerin YouTube kanallarında en çok bu haberler konuşuluyor
YouTube’da çok izlenen 10 gazetecinin son dönemdeki yayınlarını inceledik. Gazetecilerin bakış açıları farklı olsa bile, haber gündemleri büyük ölçüde örtüşüyor. Fatih Altaylı, Şule Aydın, Ruşen Çakır, Bahar Feyzan, Özlem Gürses, Nevşin Mengü, Murat Muratoğlu, Cüneyt Özdemir, Yılmaz Özdil ve Murat Yetkin’in kanallarında en çok; ekonomik kriz ve iktidarın muhalefet üzerinde artırdığı baskı konuşuldu. Dijital mecralar, […]
Norveç ve İsveç’in haber gündemi: Türkiye’nin bir gününü, bir yılda mı yaşıyorlar?
Türkiye’deki sıcak haber yoğunluğundan bahsedilirken bazen Kuzey Avrupa ülkelerinin dingin gündemine gönderme yapılıyor. Örneğin Ekşi Sözlük’te “Norveç’in 1 senelik gündemini 1 günde yaşamak,” “Norveç gündemi vs Türkiye gündemi” ve “İsveç’in siyasi gündemi” gibi başlıklarda bu bağlamda espriler var. Peki sahiden bugünlerde Norveç ve İsveç’te insanlar hangi haberleri konuşuyor? Bu soruyu yanıtlamak için Norveç’ten Aftenposten ile […]
Timur Soykan’dan genç gazetecilere: Kandırılmayın, tuzağa düşmeyin
“O Hatayı Yapmayacaktım” video dizisinde, deneyimli gazetecilere, meslek hayatlarında yaptıkları hataları ve bunlardan aldıkları dersleri soruyoruz. Bu bölümün konuğu Timur Soykan, gazetecilerin kendilerini tuzağa düşürmek isteyenlere karşı hep uyanık olması gerektiğini vurguluyor. 20 yılı aşan kendi kariyerinden bu duruma iki örnek veren Soykan, ‘yavaş yavaş damarlara sızan otosansür illeti’ne karşı da habercileri uyarıyor. Gazeteciliğin temelinin […]
Dijital Telif Yasası: Google ‘çok detaylı bilgi notu’nu kamuoyuyla paylaşmayı reddetti
Dijital Telif Yasası konusunda Google’ın kapalı kapılar ardında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na sunduğu ‘çok detaylı bilgi notu’nu şirkete sorduk. Google’ın ABD’deki merkezinden verilen yanıtta, “hükûmetlerle düzenli olarak bir araya geldikleri” belirtildi. Bilgi notunu kamuoyuyla paylaşmayı reddeden şirket, telif yasası hazırlıkları sırasında sadece iktidar medyasının temsilcileriyle görüştükleri yönündeki iddiaları yalanlamadı. Yıldız Yazıcıoğlu’nun 25 Temmuz’da Journo’da yayımlanan […]
