Basın tarihimizden 120 yasaklı söz: Grev, tahtakurusu, dinamit, cumhuriyet…
Türkiye’de son 150 yılda yasaklanan, haberlerde kullanıldığında gazetelerin kapatılmasına, gazetecilerin hapsedilmesine neden olan sözlerden 120’sini derledik. Bu kez basın tarihimizi, sansürlenen yasaklı kelimelerle hatırlıyoruz. Türkiye’de sansür, akla önce İkinci Abdülhamid’i getirse de bu padişahla başlayıp bitmemiştir. İktidar sahipleri, ilk Türkçe özel gazete olan Tercüman-ı Ahval‘in kurulduğu 1860 yılından günümüze dek zaman zaman bazı sözcüklerden korkmuş, […]
Saklı gazetecilik: Habercilerin kılık değiştirdiği, gizli kayıt yaptığı günlere geri mi dönülüyor?
ABD’nin ilk televizyon kanallarından ABC, Food Lion adlı süpermarket zincirindeki gıda güvenliği ihlallerini ortaya çıkarmak için 1990’ların başında muhabirlerini gizlice bu şirkette işe sokmuştu. Kanal ağır bir tazminata mahkum edilince ABD’deki ana akım medya kuruluşları ‘saklı gazetecilik’ten vazgeçmiş, gizli-kapaklı yöntemler tabloid basının tekeline girmişti. Ancak PETA’nın açtığı bir davayı geçen ekimde gören Kuzey Carolina Yüksek […]
Gazeteciler için yılın Spotify Özeti: 50 haberci 2023’te en çok bu şarkıları dinledi
2023’e şarkılarla veda ediyoruz. 50 gazetecinin müzik zevklerini Spotify Özeti (Wrapped) verilerini kullanarak derledik. Buna göre gazeteciler bu yıl ortalama 961 sanatçının 1.899 şarkısını 22.659 dakika, yani yaklaşık 16 gün boyunca dinledi. En çok tercih edilen sanatçılarda Sezen Aksu ve Sagopa Kajmer ilk sırada. Müzik türlerinde ise sırasıyla Türkçe Pop, Rock ve Türkçe Rock zirvede. […]
Gazze: Sadece 2023’ün değil, tarihin gazeteciler için en ölümcül savaşı
İsrail-Gazze savaşında ölen gazetecilerin sayısı 69’a yükseldi. Savaştan önce Gazze’de bulunan her 100 gazeteciden 8’i katledildi. Gazze savaşı 2023’te Ukrayna’yı geride bırakıp gazeteciler için tarihin en ölümcül çatışması olarak tarihe geçti. Merkezi New York’ta bulunan Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), dünyadaki çatışmalarda ölen gazetecilerin kaydını tutmaya başladığı 1992’den beri haberciler için en ölümcül günlerin 2023 sonunda […]
Yetkililerin soruları cevapsız bırakması yerel gazetecileri ‘iddia haberciliği’ne itiyor
Türkiye’de resmî kurumların soruları yanıtsız bırakması yahut zamanında ve doğru cevap vermemesi, gazetecileri ‘iddia haberciliği’ne yöneltiyor. Resmî kaynaklardan doğrulamanın yer yer imkânsızlaştığı yerel medyada sorun daha da derin. Konya, Bursa, Van ve İzmir’den yerel gazetecilerle bu meseleyi konuştuk. Teyit.org editörü Beşire Korkmaz, gazetecilerin doğrulama için yeni yollar bulması gerektiğini vurguladı. Doğrulama, gazeteciliğin temel yöntemlerinden biri. […]
Farklı mesleklerden vatandaşlara göre gazeteciler ve gazetecilik
Gazeteci dendiğinde vatandaşların aklına neler, kimler geliyor? İnşaat işçisinden diş doktoruna, müşteri hizmetleri çalışanından mezar kazıcısına dek 30’u aşkın meslekten 50 vatandaşa bunu sorduk. Hukukçu Türkan Elçi ve oyuncu Lale Mansur gibi tanınmış isimlerin de görüşünü aldık. İşte 2023 sonu itibarıyla Türkiye’de gazetecinin ve gazeteciliğin kamuoyu algısından bir kesit… Çocukluk yıllarımda eve gelen misafirlerimiz, şu […]
Unutulmayan manşetler ve haber dilindeki klişeler: Gazetecilere ve okurlara sorduk
100 okur ve 100 gazeteciyle yaptığımız mini ankete gelen yanıtlara göre yakın tarihin en unutulmaz manşeti, “Vay Şerefsiz.” Okurların sıkça andığı bir diğer başlık da Hürriyet’ten: “En geç 98’de Avrupa Birliği’ne tam üyeyiz” Akıllarda kalan manşetlerin %81’i olumsuz ifadeler içeriyor. 2023’e veda ederken yayımladığımız “Haber Hafızası” yazı dizisinin bu yeni bölümünde, başlıklarda sıkça kullanılan “Dolar […]
Netflix’te en çok izlenen film ve diziler açıklandı: 20 yapımın 8’i yerli
Netflix, 2023’te bu video akış platformunda en çok izlenen film ve dizileri açıkladı. Türkiye’de bu yıl en çok izlenen 10 filmin 3’ü, en çok izlenen 10 dizinin ise 5’i yerli yapımlar. 18 binden fazla yapıtı, yani Netflix kütüphanesinin %99’unu temsil eden veri kümesinde, Türkiye’deki kullanıcıların bu yıl en çok izlediği film ve diziler de yer […]
Google açıkladı: Dünyada yılın en çok aranan haberlerinde Türkiye’deki deprem 3. sırada
2023’te tüm dünyada en çok Google kullanıcısının aradığı haber konuları listesinde 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş depremleri 3. sırada yer aldı. Her yıl sonunda olduğu gibi 2023 için de Google Trends verileri açıklandı. Tüm dünyada en çok yapılan aramalar listesinde haber kategorisinde zirvede, bugün itibarıyla en az 68 gazetecinin katledildiği İsrail-Gazze savaşı yer aldı. İkinci […]
Kültür-sanat gazeteciliğinde 2023’ün Z raporu: Haber mi, izlenim mi?
Kültür-sanat gazeteciliğinde haber vermeye mi odaklanmalı, yoksa izlenimlerin aktarılmasına mı? Bu soru ekseninde uluslararası tartışmaların da odağında olan “kültür gazeteciliği” kavramı, haber yapma pratikleriyle geleneksel habercilik anlayışından farklılıklar gösteriyor. Habercilik anlayışının “kültür arabuluculuğuna” dönüştüğü bu alanda 2023 sonu itibarıyla Türkiye’deki durumu, sektörde çalışan gazetecilerle konuştuk. Gazeteciliğin ABC’si olarak andığımız kurallar bütünü kültür gazeteciliği alanına geldiğimizde […]
