Türkiye’de gazetecilerin ve medya kuruluşlarının sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engellerinin artması üzerine IFJ, EFJ ve TGS, X yönetimine ortak çağrı yaptı. Üç gazetecilik örgütü, X’ten bağımsız ve denetlenebilir bir yargı kararı olmadan gazeteci ve medya hesaplarını erişime kapatmamasını istedi. Erişimi engellenen gazeteciler ise anlattı: Sadece takipçiler değil haber kaynakları, yıllarca oluşturulan arşiv de yok oldu.
Türkiye’de haber sitelerinin yanı sıra gazetecilerin, medya kuruluşlarının, meslek örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engeli kararlarının artması, uluslararası gazetecilik örgütlerini harekete geçirdi.
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), X’in sahibi ve yönetimine ortak bir çağrıda bulunarak, Türkiye’de gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarının bağımsız ve açık bir yargı kararı olmadan erişime kapatılmamasını istedi.
Ortak açıklamada X’e, Türkiye’den gelen taleplerin hukuki dayanağını inceleme, genel ve orantısız talepleri reddetme, erişim engelinden etkilenen kullanıcıları bilgilendirme ve Türkiye’den gelen talepler ile bunlara verilen yanıtları şeffaflık raporlarında açıklama çağrısı yapıldı.Açıklamada, hesapların bütünüyle görünmez kılınması yerine, hukuken zorunlu olduğu ileri sürülen durumlarda tedbirlerin belirli içeriklerle sınırlı tutulması da istendi.
EYLÜLDE 1.270 HESAP HAKKINDA KARAR
İfade Özgürlüğü Derneği’nin verilerine göre Eylül 2026’da en az 1.270 X hesabı hakkında erişim engeli kararı verildi. Dernek, bunların yüzde 90’ının X tarafından Türkiye’den görünmez kılındığını açıkladı.
Derneğin erişim engellerini izleyen EngelliWeb hesabı da 1 Ekim’de aynı uygulamayla karşılaştı.
IFJ, EFJ ve TGS’nin ortak açıklamasında yer verilen verilere göre ise erişim engeli kararı verilen 1.270 hesaptan yalnızca 115’i hakkında mahkeme kararı bulunuyor. Açıklamada 1.155 hesabın hangi gerekçeyle kapatıldığının bilinmediği ve söz konusu hesapların toplam takipçi sayısının 35 milyonu aştığı belirtildi.
30 Eylül’de T24’ün internet sitesiyle birlikte yaklaşık 1,9 milyon takipçili X hesabına da erişim engeli getirildi. Son dönemde Kısa Dalga, Sol Haber ve Evrensel hakkında da erişim engeli kararları verildi.
Gazeteciler İrfan Değirmenci, Can Bursalı, Fırat Fıstık, Ersin Eroğlu, Meral Danyıldız, Canan Kaya, Ali Tarakçı, Onur Dalar, Dinçer Gökçe ve Esra Tokat’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda gazetecinin hesabı hakkında erişim engeli kararları alındı.
Reuters’ın aktardığı verilere de yer verilen ortak açıklamada, 30 Eylül itibarıyla son dalgada 147 X hesabına daha erişim engeli getirildiği, bu hesapların toplam takipçi sayısının yaklaşık 2,65 milyon olduğu belirtildi. Bir önceki dalgada da gazeteciler ve medya kuruluşlarının aralarında bulunduğu yaklaşık 150 hesabın engellendiği ifade edildi.
Peki bir gazetecinin hesabı Türkiye’den görünmez kılındığında gerçekte ne kayboluyor?
Gazeteciler Meral Danyıldız, Yıldız Tar ve Hikmet Adal’ın yaşadıkları, erişim engelinin yalnızca sosyal medyada paylaşım yapmayı değil; gazetecinin okur kitlesini, haber kaynaklarıyla kurduğu iletişimi ve yıllar boyunca oluşturduğu dijital arşivi de etkileyebildiğini gösteriyor.
DANYILDIZ 43 BİN TAKİPÇİDEN 11 BİNİNE YENİ ULAŞABİLDİ
Gazeteci Meral Danyıldız’ın hesabına 28 Eylül’de erişim engeli getirildi. Danyıldız, herhangi bir bildirim yapılmadan hesabının Türkiye’den görünmez kılındığını söylüyor.
Hesabına girebildiğini ve paylaşım yapabildiğini ancak bu paylaşımların başkaları tarafından görülemediğini anlatan Danyıldız, bunun üzerine yeni bir hesap açtı.
Eski hesabında yaklaşık 43 bin takipçisi bulunan Danyıldız, yeni hesabında şu ana kadar yaklaşık 11 bin kişiye yeniden ulaşabildi.
“Yaptığım tek şey bunu duyurup arkadaşlarımın paylaşması oldu. Bu sayede en azından 11 bin kişiye yeniden ulaşabildim. Yani yine dayanışma sayesinde” diyor.
HABERLERİ, FOTOĞRAFLARI ORADA AMA OKUR GÖREMİYOR
Danyıldız açısından kayıp yalnızca yaklaşık 32 bin kişilik takipçi farkı değil.
Yıllar boyunca hesabında paylaştığı haber, fotoğraf ve videolara kendisi hâlâ ulaşabiliyor ancak Türkiye’deki kullanıcılar bunları göremiyor.
Danyıldız, “Benim geçmişte yaptığım paylaşımların hiçbiri gözükmüyor. Dolayısıyla artık o hesabımın bir anlamı kalmamış oldu” sözleriyle durumu anlatıyor.
Haber kaynakları açısından ortaya çıkacak sonucu değerlendirmek için henüz erken olduğunu belirten Danyıldız, hesabın görünmez kılınmasının kaynaklarla kurduğu ilişki üzerinde de ciddi etkileri olabileceğini düşünüyor.
Danyıldız, X’e defalarca e-posta göndermesine rağmen hesabının kapatılma gerekçesine ilişkin yanıt alamadığını da söylüyor.
TAR “BİR HAFIZA, BİR ARŞİV UÇMUŞ OLDU”
Gazeteci Yıldız Tar’ın X hesabı hakkındaki erişim engeli ise kendisi Sincan Cezaevi’nde tutukluyken geldi.
Tar, tahliye edildikten sonra yeni bir hesap açmak yerine, cezaevindeyken kendisiyle dayanışmak amacıyla oluşturulan hesabı kullanmaya başladı. Ancak daha sonra bu hesap da engellendi.
Tar bugün haberlerini ve yazılarını farklı mecralar üzerinden yaygınlaştırmayı tercih ediyor.
Onun yaşadığı kaybın önemli bir bölümünü ise yıllar içinde oluşan haber arşivi oluşturuyor.
Tar, T24’te yayımlanan ve erişim engeli kapsamına alınan 100’ü aşkın içeriğin büyük bölümünün kendi hazırladığı “İnsan Manzaraları” röportajları ve yazılarından oluştuğunu anlatıyor. Bu içeriklerin daha sonra yayından da kaldırıldığını belirten Tar, artık çalışmalarına ulaşamadığını söylüyor.
Tar’ın anlattıkları, erişim engellerinin gazetecinin yalnızca güncel paylaşımlarının dolaşımını değil, geçmiş çalışmalarına ulaşılmasını da etkileyebildiğini ortaya koyuyor: “Şu anda onların hiçbirine erişemiyorum mesela. Yani bir hafıza, bir arşiv uçmuş oldu.”
Tar ayrıca X üzerinden kendisine ulaşan haber kaynaklarının bulunduğunu belirtiyor. Hesabının geri alınması ve erişim engelinin kaldırılması için avukatların hukuki süreç başlattığını söylüyor.
Buna karşın erişim engelinin gazeteciliğini durdurmadığını vurguluyor. Tar, bir platform kapandığında başka mecralar üzerinden haberlerini okura ulaştırmaya devam edeceğini ifade ediyor.
ADAL HAKKINDA KARAR VAR, HESABI HÂLÂ AÇIK
Gazeteci Hikmet Adal’ın yaşadığı süreç ise farklı.
Adal, hakkında erişim engeli kararı verildiğini 1 Eylül’de öğrendi. Ancak karar henüz X tarafından uygulanmadı ve hesabına Türkiye’den erişilebiliyor.
Kararı öğrendikten sonra kullanıcı adını değiştiren Adal, uygulamanın henüz gerçekleşmemesinde bunun etkili olmuş olabileceğini düşünüyor.
Adal, hesabının teknik olarak açık olmasının hakkındaki kararı ortadan kaldırmadığına dikkat çekiyor: “Sonuçta hakkımda verilmiş bir mahkeme kararı var ve hesap henüz teknik olarak erişilebilir olsa da resmen sansürlenmiş durumdayım.”
Adal yeni bir hesap açmadı ve başka bir platforma yönelmedi. Kararın X tarafından uygulanması halinde hukuki girişimlerde bulunacağını söylüyor.
“HAKKINIZDA VERİLMİŞ BİR KARARI ÖNCE KENDİNİZ BULMAK ZORUNDASINIZ”
Adal’ın yaşadığı sürecin bir başka boyutu ise kararın kendisine tebliğ edilmemesi.
Hangi mahkemenin hangi gerekçeyle karar verdiğini bilmediğini belirten Adal, X’in kendisine yalnızca e-posta yoluyla bildirimde bulunduğunu söylüyor.
Mahkeme kararının bir örneğine ulaşabilmek için X’in gönderdiği e-postaya yanıt vererek kararı talep etmesi gerekiyor. Adal, itiraz sürecini ancak karara ulaştıktan sonra başlatabilecek.
“Hakkınızda verilmiş bir kararı önce kendiniz bulmak zorunda kalıyorsunuz.”
Adal’ın hesabı şu anda açık olduğu için geçmiş haberlerine ve arşivine ulaşılabiliyor. Ancak karar uygulanırsa yıllar boyunca yaptığı haber paylaşımları ve oluşturduğu arşiv Türkiye’den doğrudan erişilemez hale gelecek.
Adal, X’in gazeteci açısından yalnızca haber paylaşma aracı olmadığına da dikkat çekiyor. Platformun gündemi takip etmek, farklı kaynaklara ulaşmak ve haber kaynaklarının gazeteciye ulaşmasını sağlamak açısından da işlev gördüğünü belirtiyor.
“Bir gazeteci açısından mesele yalnızca bir sosyal medya hesabını kaybetmek değil. Yıllar içinde oluşan haber takibi, kaynaklarla iletişim ve okurlarla kurulan bağın kesilmesi riski var.” Danyıldız, Tar ve Adal’ın deneyimleri erişim engellerinin gazeteciler üzerindeki farklı sonuçlarını gösteriyor. Ortak noktaları ise sosyal medya hesabının gazeteci açısından yalnızca takipçi sayısından ibaret olmadığı. Hesap aynı zamanda yıllar içinde oluşan bir haber arşivi, kaynak ağı ve okurla doğrudan iletişim kanalı.
IFJ, EFJ VE TGS’DEN X’E ÇAĞRI
Gazetecilerin X hesaplarına yönelik erişim engellerinin artması üzerine IFJ, EFJ ve TGS, platform yönetimine ortak çağrıda bulundu. Üç gazetecilik örgütü, erişim engeli taleplerinin hukuki dayanağının X tarafından titizlikle incelenmesini istedi. Açıklamada, bağımsız ve denetlenebilir bir yargı kararı olmadan gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarının erişime kapatılmaması çağrısı yapıldı.
Ortak çağrının tam metni şöyle:
“Türkiye’de ifade ve basın özgürlüğüne yönelik müdahale araçlarından biri olarak kullanılan erişim engeli kararları giderek yaygınlaşıyor. Son dönemde yalnızca haber siteleri değil, gazetecilerin, medya kuruluşlarının, meslek örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının sosyal medya hesapları da Türkiye’den erişime engelleniyor.
Bu erişim engellerine karşı Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) olarak X’in sahibi ve yönetimine açık bir çağrı yapıyoruz:
X, Türkiye’de gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarını mahkeme kararı veya başka bir bağımsız yargı makamının açık ve denetlenebilir kararı olmaksızın erişime kapatmamalıdır. Kaldı ki Türkiye’de hukukun tarafsız karar verdiğine dair şüpheler hat safhadayken, bu kararların gerekçe gösterilerek yapılan erişim engelleri de keyfidir.
Son haftalarda yaşananlar, sorunun münferit birkaç hesapla sınırlı olmadığını gösteriyor. 30 Eylül 2026’da T24’ün internet sitesiyle birlikte X hesabına da erişim engeli getirildi. İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliği kararının T24’ün yaklaşık 1,9 milyon takipçili X hesabını da kapsıyor. Kısa Dalga, Sol Haber ve Evrensel gazeteleri ile ilgili verilen kararlar da ortada.
Aynı dönemde gazeteciler İrfan Değirmenci, Can Bursalı, Fırat Fıstık, Ersin Eroğlu, Meral Danyıldız, Canan Kaya, Ali Tarakçı, Onur Dalar, Dinçer Gökçe ve Esra Tokat’ın da aralarında olduğu çok sayıda gazetecinin X hesaplarının da Türkiye’den erişime engellendiği bildirildi.
Bunun yanı sıra, Eylül 2026’da gazeteciler, haber kuruluşları, ekonomistler, akademisyenler, hukukçular ve diğer kullanıcıların yüzlerce X hesabı hakkında erişim engeli kararları alındı.
Reuters’ın aktardığına göre 30 Eylül itibarıyla yalnızca son dalgada 147 X hesabına daha erişim engeli getirildi; bu hesapların toplam takipçi sayısı yaklaşık 2,65 milyondu. Bir önceki dalgada ise gazeteciler ve medya kuruluşlarının da aralarında bulunduğu yaklaşık 150 hesabın engellendiği bildirildi.
İfade Özgürlüğü Derneğinin verilerine göre ise Eylül ayında erişim engeli kararı verilen 1.270 hesaptan sadece 115’i ile ilgili bir mahkeme kararı var. 1.155 hesabın hangi gerekçe ile kapatıldığı bilinmiyor. Bu hesapların toplam takipçi sayısı 35 milyonu aşmaktadır.
Türkiye’deki bu uygulamaların kapsamı, basın özgürlüğünün yanı sıra milyonlarca insanın haber ve bilgiye erişim hakkını da doğrudan etkiliyor, engelliyor.
Üstelik X’in yönetim politikası düşünce ve ifade özgürlüğüne ilişkin belirli güvenceler öngörmesine rağmen yargı denetiminden yoksun erişim engeli taleplerinin karşılandığını, işbirliği yaptığını görüyoruz. X, resmi politikasında, içerik veya hesapların erişime engellenmesi yönündeki taleplerde mahkeme kararı gibi geçerli hukuki belgelerin kullanılabildiğini; elinde mahkeme kararı veya başka bir hukuki belge bulunan makamların bunu başvurularına eklemesi gerektiğini belirtiyor. X ayrıca, hukuki bir engel bulunmadığı sürece etkilenen kullanıcıların talepten haberdar edileceğini açıklıyor.
Bu nedenle X yönetimine çağrımız açıktır:
- Türkiye’den gelen erişim engeli taleplerinde bağımsız ve açık bir mahkeme kararı bulunup bulunmadığını titizlikle denetleyin.
- İdari makamların, kolluk birimlerinin veya başka kamu kurumlarının tek taraflı taleplerini, bağımsız yargı denetimi olmaksızın gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarını kapatmak için yeterli gerekçe kabul etmeyin.
- Bir hesabın veya içeriğin erişime engellenmesine ilişkin talebin hukuki dayanağını ve kapsamını inceleyin; genel, belirsiz ve orantısız talepleri reddedin.
- Erişim engeli uygulanması zorunlu hâle gelirse, ilgili kullanıcıyı ve kamuoyunu talebin kaynağı, hukuki dayanağı ve kapsamı konusunda mümkün olan en yüksek düzeyde bilgilendirin.
- Gazetecilerin ve medya kuruluşlarının hesaplarının bütünüyle erişime kapatılması yerine, hukuken zorunlu olduğu iddia edilen belirli içeriklerle sınırlı ve ölçülü tedbirleri tercih edin.
- Türkiye’deki erişim engellerine ilişkin talepleri ve X’in bu taleplere verdiği yanıtları şeffaflık raporlarında ayrıntılı biçimde kamuoyuyla paylaşın.
Basın özgürlüğü, yalnızca gazetecilerin çalışma hakkı değildir. Yurttaşların farklı kaynaklardan bilgi alma, haberleri karşılaştırma ve kamu yararını ilgilendiren gelişmelerden haberdar olma hakkıdır.
Bir gazetecinin hesabının, bir haber kuruluşunun yayın kanalının veya bir medya kuruluşunun sosyal medya hesabının yargı denetimi olmaksızın erişime kapatılması, yalnızca o hesabın sahibini değil, o hesabı takip eden bütün yurttaşları etkiler.
X’i, Türkiye’deki erişim engellerinin uygulanmasında evrensel insan haklarını, ifade ve basın özgürlüğü standartlarını esas almaya; bağımsız yargı kararı olmaksızın gazeteci ve medya kuruluşlarının hesaplarını erişime kapatmama ilkesini benimsemeye çağırıyoruz.”
